Pochodzenie i znaczenie imienia Tomasz
Imię pochodzi od aramejskiego te’oma, „bliźniak”; w Ewangelii Jana Tomasz nazywany jest Didymos, co po grecku znaczy to samo. Przez łacińskie Thomas imię rozeszło się po Europie, a w Polsce przyjęło formę Tomasz z twardym sz, tak jak Łukasz i Mateusz.
Do Polski Tomasz przyszedł ze średniowiecznym kultem świętego Tomasza Becketa i świętego Tomasza z Akwinu; był imieniem szlacheckim i mieszczańskim, a szczyt osiągnął w latach 70. i 80. XX wieku, gdy przez kilka lat był najczęściej nadawanym imieniem w Polsce. Zdrobnienia Tomek, Tomuś i Tomcio są polskie.
W innych językach imię brzmi Thomas, Tomás, Tommaso, Tamás, Foma; angielskie Tom i Tommy stały się osobnymi imionami, a od Tomasza pochodzą nazwiska Tomaszewski, Tomczak i Tomasik.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 21 grudnia
Najczęściej obchodzone imieniny, 21 grudnia, to dawna data wspomnienia świętego Tomasza Apostoła, przeniesionego w 1969 roku na 3 lipca, gdy według tradycji przeniesiono jego relikwie do Edessy; polski kalendarz zachował obie daty, a przywiązanie do grudniowej jest tak silne, że większość Tomaszów świętuje tuż przed Bożym Narodzeniem. Według tradycji apostoł dotarł z Ewangelią aż do Indii, gdzie zginął przebity włócznią; chrześcijanie z Kerali nazywają się do dziś „chrześcijanami świętego Tomasza”.
Inne Tomasze w kalendarzu to Tomasz z Akwinu, największy teolog średniowiecza (28 stycznia), Tomasz Becket, arcybiskup Canterbury zamordowany w katedrze (29 grudnia), i Tomasz Morus, kanclerz Anglii ścięty za sprzeciw wobec Henryka VIII (22 czerwca).
Dzień świętego Tomasza w dawnej Polsce był porą zabijania świń na święta i wróżb pogodowych: „Na świętego Tomasza dzień się powiększa”, bo od przesilenia dni znów rosną.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Tomasz mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Tomek
- Tomuś
- Tomcio
- Tomaszek
- Tomi
- Tomeczek
Tomasz w innych językach
- czeski
- Tomáš
- angielski
- Thomas
- niemiecki
- Thomas
- francuski
- Thomas
- włoski
- Tommaso
- hiszpański
- Tomás
- rosyjski
- Фома (Foma)
- węgierski
- Tamás
Znani imiennicy: Tomasz
- Tomasz ZanPoeta, przyjaciel Mickiewicza, współzałożyciel Towarzystwa Filomatów.
- Tomasz StańkoTrębacz jazzowy światowej sławy, nagrywający dla wytwórni ECM.
- Tomasz KotAktor, odtwórca ról Zbigniewa Religi w „Bogach” i Wiktora w „Zimnej wojnie”.
- Tomasz KarolakAktor komediowy, znany z serialu „Rodzinka.pl”.
- Tomasz GollobŻużlowiec, indywidualny mistrz świata z 2010 roku.
- Tomasz AdamekBokser, mistrz świata w dwóch kategoriach wagowych.
Imię Tomasz dziś
Tomasz jest dziś imieniem trzydziesto- i czterdziestolatków; wciąż nadawany, choć nie tak masowo jak w latach 80., pozostaje jednym z najliczniejszych imion męskich w Polsce. Ma opinię imienia energicznego i uniwersalnego, które pasuje zarówno do menedżera, jak i do mechanika.
Tomek jest formą tak naturalną, że wielu Tomaszów przedstawia się nią nawet w pracy; pełne imię zostaje w dokumentach.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.