Pochodzenie i znaczenie imienia Zofia
Imię pochodzi od greckiego sophia, „mądrość”, słowa, od którego wzięła nazwę filozofia, „umiłowanie mądrości”. W chrześcijaństwie Sophia oznaczała Mądrość Bożą i jej poświęcono najsłynniejszą świątynię Konstantynopola, Hagia Sophia. Jako imię kobiece rozpowszechniło się najpierw na greckim Wschodzie, potem w całej Europie.
Polska forma Zofia z dźwięcznym z powstała pod wpływem wymowy niemieckiej, podobnie jak czeska Žofie; obok niej istnieje Sofia, traktowana dziś jako osobne imię, oraz Sonia, rosyjskie zdrobnienie, które w Polsce też się usamodzielniło. Zdrobnienie Zosia jest wyłącznie polskie i ma tradycję sięgającą co najmniej XVI wieku.
Zosia z „Pana Tadeusza”, panna, o którą zabiega Tadeusz Soplica, jest jedną z najbardziej znanych postaci polskiej literatury i pewnie najczęściej cytowanym powodem, dla którego rodzice wybierają to imię.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 15 maja
Imieniny 15 maja to wspomnienie świętej Zofii Rzymskiej, męczennicy, której relikwie spoczywają w Alzacji; ma też swoją legendę jako matka trzech córek, Wiary, Nadziei i Miłości, straconych za wiarę. W kalendarzu rolniczym dzień świętej Zofii kończy okres zimnych ogrodników (Pankracy, Serwacy, Bonifacy) i dopiero po zimnej Zośce wysadza się do gruntu pomidory i ogórki; przysłowie mówi: „Święta Zofija kwiaty rozwija”.
W Polsce imię nosiły kobiety z najwyższych rodów, jak Zofia Jagiellonka, córka Kazimierza Jagiellończyka i księżna brandenburska, oraz szlachcianki i mieszczki; w XIX wieku należało do najpopularniejszych, po czym w połowie XX wieku niemal zniknęło z metryk.
Zofie XX wieku to galeria wybitnych kobiet: Zofia Nałkowska, Zofia Kossak-Szczucka, założycielka Żegoty, Zofia Stryjeńska, malarka, której obrazy zdobiły paryską wystawę 1925 roku, i Zofia Posmysz, więźniarka Auschwitz, autorka „Pasażerki”.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicielek imienia Zofia mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Zosia
- Zośka
- Zosieńka
- Zocha
- Zofijka
- Zosiunia
- Zoja
- Sonia
Zofia w innych językach
- czeski
- Žofie
- angielski
- Sophia, Sophie
- niemiecki
- Sophie, Sofie
- francuski
- Sophie
- włoski
- Sofia
- hiszpański
- Sofía
- rosyjski
- София (Sofija)
- węgierski
- Zsófia
Znane imienniczki: Zofia
- Zofia NałkowskaPisarka, autorka „Granicy” i „Medalionów”.
- Zofia Kossak-SzczuckaPisarka, współzałożycielka Rady Pomocy Żydom „Żegota”.
- Zofia StryjeńskaMalarka i graficzka, ikona sztuki art déco dwudziestolecia.
- Zofia PosmyszPisarka, autorka „Pasażerki”, więźniarka Auschwitz i Ravensbrück.
- Zofia KucównaAktorka teatralna i filmowa.
Imię Zofia dziś
Zofia jest dziś jednym z najpopularniejszych imion dla dziewczynek w Polsce, od lat w ścisłej czołówce, podobnie jak Sophia i Sofia na świecie. Rodzice cenią w niej mądrość w znaczeniu, staroświecki wdzięk i Zosię, którą można zostać na całe życie.
Zofia to rzadki przypadek imienia obecnego w trzech pokoleniach naraz: prababcia, która dostała je przed wojną, jej wnuczka rzadko, a prawnuczka znów bardzo często.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.