Pochodzenie i znaczenie imienia Zbigniew
Imię jest słowiańskie, złożone ze zby, „pozbyć się”, i gniew: „ten, który pozbył się gniewu, wyzbyty gniewu”. Pierwszym znanym Zbigniewem był Zbigniew, starszy syn Władysława Hermana, brat Bolesława Krzywoustego, oślepiony po przegranej walce o tron; potem imię nosili biskup Zbigniew Oleśnicki i wielu rycerzy.
W Polsce Zbigniew był popularny w średniowieczu, potem rzadki, a między latami 30. a 50. XX wieku, na fali imion słowiańskich, był w ścisłej dziesiątce; nowym chłopcom prawie się go nie nadaje. Zdrobnienia Zbyszek, Zbychu i Zbysio są polskie, a Zbyszko z Bogdańca jest bohaterem „Krzyżaków”.
Poza Polską imię nie występuje; czeski Zbyněk jest formą pokrewną, a Zbigniew Brzeziński rozsławił polską pisownię w Ameryce.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 17 marca
Główne imieniny 17 marca są datą tradycyjną polskiego kalendarza imion; kalendarz zna też 17 lutego i 1 kwietnia. Imię nie ma świętego. W Czechach Zbyněk obchodzi imieniny 26 stycznia.
Polscy Zbigniewowie to Zbigniew Herbert, poeta, autor „Pana Cogito”, Zbigniew Cybulski, aktor, Maciek z „Popiołu i diamentu”, Zbigniew Religa, kardiochirurg, który przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w Polsce, Zbigniew Boniek, piłkarz Juventusu, Zbigniew Brzeziński, doradca prezydenta Cartera, Zbigniew Zamachowski, aktor, Zbigniew Preisner, kompozytor, i Zbigniew Wodecki, piosenkarz.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Zbigniew mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Zbyszek
- Zbychu
- Zbysio
- Zbyszko
- Zbynio
Zbigniew w innych językach
- czeski
- Zbyněk
- rosyjski
- Збигнев (Zbigniew)
- niemiecki
- Zbigniew
- łaciński
- Zbigneus
Znani imiennicy: Zbigniew
- Zbigniew HerbertPoeta, autor „Pana Cogito” i „Barbarzyńcy w ogrodzie”.
- Zbigniew CybulskiAktor, gwiazda „Popiołu i diamentu”, „polski James Dean”.
- Zbigniew ReligaKardiochirurg, pionier przeszczepów serca w Polsce, minister zdrowia.
- Zbigniew BoniekPiłkarz Juventusu, prezes PZPN.
- Zbigniew BrzezińskiPolitolog, doradca prezydenta USA do spraw bezpieczeństwa.
- Zbigniew WodeckiPiosenkarz i trębacz, wykonawca „Chałup” i „Zacznij od Bacha”.
Imię Zbigniew dziś
Zbigniew jest dziś w Polsce imieniem pokolenia siedemdziesięciolatków; wśród chłopców nie pojawia się prawie wcale, choć Zbyszko z „Krzyżaków” brzmi rycersko. Zbyszek słychać w każdej opowieści o dawnym podwórku.
Zbyszek i Zbychu zostają na całe życie; pełny Zbigniew pojawia się w dokumentach i na okładkach Herberta.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.