Pochodzenie i znaczenie imienia Krzysztof
Imię pochodzi od greckiego Christophoros, złożonego z Christos, „namaszczony, Chrystus”, i pherein, „nieść”: „niosący Chrystusa”. Pierwotnie było to określenie każdego chrześcijanina noszącego Chrystusa w sercu; legenda o olbrzymie przenoszącym Dzieciątko przez rzekę nadała mu dosłowny sens.
Polska forma Krzysztof wykształciła się z łacińskiego Christophorus w średniowieczu, ale imię stało się popularne dopiero w XX wieku, a w latach 60., 70. i 80. należało do dwóch, trzech najczęściej nadawanych; stąd tak wielu Krzysztofów wśród dzisiejszych pięćdziesięciolatków. Zdrobnienia Krzysiek, Krzyś i Krzysio są polskie.
W innych językach imię brzmi Christopher, Christophe, Christoph, Cristoforo, Cristóbal; angielskie Kit i Chris to jego skróty, a Kolumb nazywał się po włosku Cristoforo.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 25 lipca
Imieniny 25 lipca to wspomnienie świętego Krzysztofa, męczennika z III wieku z Licji w Azji Mniejszej. Według legendy olbrzym Reprobus szukał najpotężniejszego pana, by mu służyć, i został przewoźnikiem przez rzekę; pewnej nocy przeniósł dziecko, które okazało się cięższe od całego świata, bo było Chrystusem. Święty Krzysztof jest patronem podróżnych, kierowców, przewoźników, marynarzy i flisaków; w jego dzień w wielu polskich parafiach święci się samochody.
W Polsce dzień świętego Krzysztofa zbiega się z sezonem urlopowym, dlatego akcja „Krzysztofki”, poświęcenie pojazdów, ma frekwencję jak odpust. Druga data w kalendarzu, 15 marca, należy do świętego Krzysztofa z Mediolanu.
Polscy Krzysztofowie to między innymi Krzysztof Arciszewski, admirał w służbie holenderskiej, Krzysztof Kamil Baczyński, poeta poległy w powstaniu warszawskim, Krzysztof Komeda, kompozytor „Dziecka Rosemary”, i Krzysztof Penderecki, jeden z najważniejszych kompozytorów XX wieku.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Krzysztof mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Krzysiek
- Krzyś
- Krzysio
- Krzysztofek
- Krzyśku
- Krzychu
- Kris
Krzysztof w innych językach
- czeski
- Kryštof
- angielski
- Christopher
- niemiecki
- Christoph
- francuski
- Christophe
- włoski
- Cristoforo
- hiszpański
- Cristóbal
- rosyjski
- Христофор (Christofor)
- węgierski
- Kristóf
Znani imiennicy: Krzysztof
- Krzysztof Kamil BaczyńskiPoeta pokolenia Kolumbów, poległ w powstaniu warszawskim w wieku 23 lat.
- Krzysztof PendereckiKompozytor i dyrygent, autor „Trenu ofiarom Hiroszimy” i „Pasji według św. Łukasza”.
- Krzysztof KieślowskiReżyser, twórca „Dekalogu” i trylogii „Trzy kolory”.
- Krzysztof KomedaPianista i kompozytor jazzowy, autor muzyki do filmów Polańskiego.
- Krzysztof HołowczycKierowca rajdowy, mistrz Europy, uczestnik Rajdu Dakar.
- Krzysztof ZanussiReżyser filmowy, autor „Barw ochronnych” i „Iluminacji”.
Imię Krzysztof dziś
Krzysztof jest dziś imieniem dojrzałych mężczyzn; wśród chłopców pojawia się rzadko, bo imię z takim szczytem popularności musi odczekać pokolenie. Wciąż jest jednak jednym z najliczniejszych imion męskich w Polsce i wyjątkowo zrośniętym z kulturą: z poezją, muzyką i kinem.
Krzysiek to forma kolegów, Krzyś domowa; pełny Krzysztof zostaje na wizytówkę i na scenę.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.