Pochodzenie i znaczenie imienia Jakub
Imię pochodzi od hebrajskiego Jaakow, wyjaśnianego w Księdze Rodzaju jako „trzymający za piętę”, bo Jakub urodził się, trzymając piętę brata bliźniaka Ezawa; stąd też znaczenie „ten, który podchodzi, wypiera”. Przez grekę i łacinę (Iacobus) imię dało w Europie dwie rodziny: Jakub, Jacob, Jakob oraz James, Jaime, Jacques, Giacomo, Diego.
W Polsce Jakub jest znany od XII wieku i przez średniowiecze był jednym z najczęstszych imion; kult świętego Jakuba przyniósł pielgrzymów i kościoły jego wezwania w Sandomierzu, Toruniu, Nysie. Zdrobnienie Kuba, powstałe ze staropolskiego Jakób, jest tak rozpowszechnione, że wielu Polaków uważa je za odrębne imię; obok niego są Kubuś i Jakubek.
Od Jakuba pochodzą nazwiska Jakubowski, Kubiak, Kubicki, Kubacki, jedne z najczęstszych w Polsce, a żeńska Jakubina jest dziś bardzo rzadka.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 25 lipca
Imieniny 25 lipca to święto świętego Jakuba Większego, apostoła, brata Jana, pierwszego z apostołów, który poniósł śmierć męczeńską, ścięty w Jerozolimie w 44 roku. Według tradycji jego ciało przewieziono do Hiszpanii, a odkrycie grobu w IX wieku dało początek Santiago de Compostela i szlakowi pielgrzymkowemu Camino de Santiago, po którym do dziś idą setki tysięcy ludzi; muszla jest znakiem pielgrzyma i atrybutem świętego. Jakub jest patronem Hiszpanii, pielgrzymów, kapeluszników i aptekarzy.
Kalendarz zna też Jakuba Młodszego, apostoła, syna Alfeusza (3 maja, dawniej 1 maja), i Jakuba Strzemię, franciszkanina i arcybiskupa halickiego (1 czerwca), patrona archidiecezji lwowskiej. Dzień świętego Jakuba w dawnej Polsce był porą żniw: „Na święty Jakub każdy sobie żniwo zakup”.
Jakub Wujek przetłumaczył Biblię na polski w 1599 roku i jego przekład był obowiązujący przez ponad trzysta lat; Jakub Jasiński, generał i poeta, poległ w obronie Pragi w 1794 roku, a Jakub Szela stanął na czele rabacji galicyjskiej.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Jakub mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Kuba
- Kubuś
- Jakubek
- Kubek
- Kubeczek
- Kubi
- Jakubik
Jakub w innych językach
- czeski
- Jakub
- angielski
- Jacob, James
- niemiecki
- Jakob
- francuski
- Jacques
- włoski
- Giacomo
- hiszpański
- Jaime, Diego, Santiago
- rosyjski
- Яков (Jakow)
- węgierski
- Jakab
Znani imiennicy: Jakub
- Jakub WujekJezuita, autor klasycznego polskiego przekładu Biblii z 1599 roku.
- Jakub JasińskiGenerał i poeta, dowódca insurekcji na Litwie, poległ w obronie Pragi w 1794 roku.
- Jakub BłaszczykowskiPiłkarz, kapitan reprezentacji Polski, zawodnik Borussii Dortmund.
- Jakub GierszałAktor, gwiazda filmów „Sala samobójców” i „Najlepszy”.
- Jakub ŻulczykPisarz, autor „Ślepnąc od świateł” i „Wzgórza psów”.
- Jakub WawrzyniakKajakarz, dwukrotny medalista olimpijski.
Imię Jakub dziś
Jakub od końca lat 90. jest jednym z najczęściej nadawanych imion chłopcom w Polsce, przez kilka lat na pierwszym miejscu; w rezultacie Kuba jest dziś w każdej klasie, a imię przestało kojarzyć się z apostołem i patriarchą, a zaczęło z rówieśnikiem. Krótkość, muszla Camino i ciepłe zdrobnienie zapewniają mu stałą popularność.
Kuba bywa zapisywana jako imię w dowodzie, ale kalendarz zna tylko Jakuba; Kubowie świętują 25 lipca razem z nim.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.