Pochodzenie i znaczenie imienia Jędrzej
Imię jest staropolską odmianą Andrzeja, greckiego Andreas, „mężny, męski”; w średniowieczu Jędrzej i Andrzej występowały obok siebie, a Jędrzej był formą ludową i bardziej rozpowszechnioną. Od tej formy pochodzą nazwiska Jędrzejewski, Jędrzejczak i Jędrych.
W Polsce Jędrzej był popularny do XVIII wieku, potem ustąpił Andrzejowi, a od lat 90. XX wieku wraca jako imię samodzielne, nadawane przez rodziców szukających imion staropolskich. Zdrobnienia Jędrek i Jędruś są polskie i służą także Andrzejom.
Poza Polską imię nie występuje; odpowiednikami są Andrzej i jego formy: Andrew, Andreas, André, Andrea, Ondřej.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 16 maja
Imieniny 16 maja to wspomnienie świętego Andrzeja Boboli, jezuity i męczennika z 1657 roku, patrona Polski, którego polski kalendarz przypisuje Jędrzejom jako własną datę; Andrzejowie świętują głównie 30 listopada, w andrzejki.
Polscy Jędrzejowie to Jędrzej Śniadecki, lekarz i chemik, autor pierwszego polskiego podręcznika chemii i twórca polskiej terminologii chemicznej, Jędrzej Kitowicz, autor „Opisu obyczajów za panowania Augusta III”, Jędrzej Moraczewski, premier w 1918 roku, Jędrzej Giertych, publicysta, i Jędrzej Cierniak, twórca teatru ludowego.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Jędrzej mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Jędrek
- Jędruś
- Jędrunio
- Jędraś
Jędrzej w innych językach
- czeski
- Ondřej
- angielski
- Andrew
- niemiecki
- Andreas
- francuski
- André
- włoski
- Andrea
- hiszpański
- Andrés
- rosyjski
- Андрей (Andriej)
Znani imiennicy: Jędrzej
- Jędrzej ŚniadeckiLekarz i chemik, twórca polskiego nazewnictwa chemicznego.
- Jędrzej KitowiczPamiętnikarz, autor „Opisu obyczajów za panowania Augusta III”.
- Jędrzej MoraczewskiPremier pierwszego rządu niepodległej Polski w 1918 roku.
- Jędrzej CierniakTwórca teatru ludowego, zamordowany w Palmirach.
Imię Jędrzej dziś
Jędrzej jest dziś w Polsce imieniem nadawanym rzadko, ale regularnie, w rodzinach ceniących imiona staropolskie; brzmi swojsko i mocno. Wśród dorosłych mężczyzn spotyka się go głównie w pokoleniu urodzonym po 1990 roku.
Jędrek jest zdrobnieniem wspólnym z Andrzejem, więc w rodzinie z oboma imionami warto się umówić, kto kiedy świętuje.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.