Pochodzenie i znaczenie imienia Bartłomiej
Imię pochodzi od aramejskiego bar Talmaj, „syn Talmaja”, czyli od patronimiku, a nie imienia; apostoł Bartłomiej jest przez wielu utożsamiany z Natanaelem z Ewangelii Jana. Przez greckie Bartholomaios i łacińskie Bartholomaeus imię weszło do Europy.
Polska forma Bartłomiej, z ł zamiast r i ł zamiast l, ukształtowała się w średniowieczu i była bardzo popularna do XVII wieku; potem imię stało się rzadsze, aż wróciło w latach 80. XX wieku. Zdrobnienia Bartek i Bartuś są polskie i wspólne z Bartoszem, a od Bartłomieja pochodzą nazwiska Bartkowiak, Bartosik, Bartczak.
W innych językach imię brzmi Bartholomew, Barthélemy, Bartholomäus, Bartolomeo, Bartolomé; angielskie Bart, znane z „Simpsonów”, jest jego skrótem.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 24 sierpnia
Imieniny 24 sierpnia to święto świętego Bartłomieja Apostoła, który według tradycji głosił Ewangelię w Indiach i Armenii, gdzie został obdarty ze skóry i ścięty; przedstawia się go z nożem i własną skórą przewieszoną przez ramię, jak na fresku Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej. Jest patronem garbarzy, rzeźników, introligatorów i Płocka.
Dzień świętego Bartłomieja był w dawnej Polsce granicą lata: „Na świętego Bartłomieja pierwsze jabłko z drzewa” i „Bartłomiej zwiastuje, jaka jesień następuje”; tego dnia zaczynano siew ozimin. Noc świętego Bartłomieja z 1572 roku, rzeź hugenotów w Paryżu, jest najciemniejszym skojarzeniem z tym imieniem.
Polscy Bartłomiejowie to Bartłomiej Nowodworski, kawaler maltański i fundator szkół, Bartłomiej Zimorowic, poeta barokowy, i Bartłomiej Topa, aktor.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Bartłomiej mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Bartek
- Bartuś
- Bartłomiejek
- Bartas
- Barti
Bartłomiej w innych językach
- czeski
- Bartoloměj
- angielski
- Bartholomew
- niemiecki
- Bartholomäus
- francuski
- Barthélemy
- włoski
- Bartolomeo
- hiszpański
- Bartolomé
- rosyjski
- Варфоломей (Warfołomiej)
- węgierski
- Bertalan
Znani imiennicy: Bartłomiej
- Bartłomiej NowodworskiKawaler maltański, dworzanin Zygmunta III, fundator szkół w Krakowie i Wilnie.
- Bartłomiej ZimorowicPoeta baroku, autor „Sielanek nowych ruskich”, burmistrz Lwowa.
- Bartłomiej TopaAktor, znany z „Drogówki” i „Domu złego”.
- Bartłomiej MarszałekKierowca wyścigów motorowodnych, zawodnik Formuły 1 H2O.
Imię Bartłomiej dziś
Bartłomiej jest dziś imieniem trzydziestolatków, wciąż nadawanym, choć rzadziej niż w szczycie lat 80. i 90.; jego pełna forma brzmi uroczyście, a Bartek to jedno z najczęstszych zdrobnień w Polsce, dzielone z Bartoszem. Wielu Bartków nie wie, czy w dowodzie ma Bartłomieja, czy Bartosza, dopóki nie sprawdzi.
Bartek jest formą niemal uniwersalną; pełny Bartłomiej pojawia się w dokumentach i na ślubie.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.