Pochodzenie i znaczenie imienia Janusz
Imię jest polską odmianą Jana, hebrajskiego Jochanan, „Bóg jest łaskawy”, powstałą w średniowieczu jako forma z przyrostkiem, podobnie jak Jasz i Janisław; nosili je książęta mazowieccy, w tym Janusz I Starszy, założyciel Ciechanowa i rozbudowy Warszawy.
W Polsce Janusz był popularny w średniowieczu, potem rzadki, a od lat 30. do 60. XX wieku należał do najczęstszych imion męskich; dziś nadaje się go bardzo rzadko. Zdrobnienia Januszek i Janek są polskie.
Poza Polską imię nie występuje; Czesi znają Januša jako formę rzadką.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 21 listopada
Imieniny 21 listopada są datą tradycyjną polskiego kalendarza imion, w dzień Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny; imię korzysta z dat Jana, a własnej świętej postaci nie ma.
Polscy Januszowie to Janusz Korczak, lekarz i pedagog, który poszedł z dziećmi z sierocińca do Treblinki, Janusz Kusociński, mistrz olimpijski z Los Angeles 1932, Janusz Gajos, aktor, Janusz Głowacki, pisarz, Janusz Radziwiłł, hetman ze „Potopu”, i Janusz Zajdel, pisarz science fiction, patron nagrody.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Janusz mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Januszek
- Janek
- Janusiek
- Jasiek
Janusz w innych językach
- czeski
- Januš
- angielski
- John
- niemiecki
- Johannes
- węgierski
- János
- rosyjski
- Януш (Janusz)
Znani imiennicy: Janusz
- Janusz KorczakLekarz, pedagog i pisarz, autor „Króla Maciusia Pierwszego”, zginął z wychowankami w Treblince.
- Janusz KusocińskiBiegacz, mistrz olimpijski na 10 000 metrów w 1932 roku.
- Janusz GajosAktor, Janek Kos z „Czterech pancernych” i Tureczek z „Ucieczki z kina Wolność”.
- Janusz GłowackiPisarz i dramaturg, autor „Antygony w Nowym Jorku”.
- Janusz ZajdelPisarz science fiction, autor „Limes inferior”.
Imię Janusz dziś
Janusz jest dziś w Polsce imieniem pokolenia sześćdziesięciolatków; wśród chłopców nie pojawia się prawie wcale, do czego przyczynił się internetowy stereotyp „Janusza”, który nie ma nic wspólnego z Korczakiem ani Gajosem. Za to w każdej firmie i na każdym osiedlu jest jakiś Janusz po sześćdziesiątce.
Januszek jest zdrobnieniem rodzinnym; dorosły Janusz pozostaje Januszem.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.