Pochodzenie i znaczenie imienia Antoni
Imię pochodzi od rzymskiego rodowego nazwiska Antonius, którego etymologia jest niepewna; ród Antoniuszów wywodził je od syna Heraklesa, a późniejsze łączenie z greckim anthos, „kwiat”, jest ludową etymologią. Najsłynniejszym Antoniuszem był Marek Antoniusz, kochanek Kleopatry.
W Polsce Antoni pojawił się w średniowieczu, ale masowy stał się w XVIII i XIX wieku wraz z kultem świętego Antoniego Padewskiego; w pierwszej połowie XX wieku należał do najczęstszych imion, potem na pół wieku zniknął, by wrócić z falą imion „retro”. Zdrobnienia Antek, Antoś i Tosiek są polskie, a od Antoniego pochodzą nazwiska Antoniak, Antoniewicz i Antosik.
W innych językach imię brzmi Anthony, Antoine, Anton, Antonio, António; angielskie Tony stało się osobnym imieniem, a żeńska Antonina jest równie popularna jak męska forma.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 13 czerwca
Imieniny 13 czerwca to wspomnienie świętego Antoniego z Padwy, franciszkanina urodzonego w Lizbonie, kaznodziei i doktora Kościoła, zmarłego w 1231 roku w wieku trzydziestu sześciu lat i kanonizowanego niecały rok później. Legendy o nim są niezliczone: kazanie do ryb, mułowi klękającemu przed Hostią i odzyskany psałterz, od którego wzięła się jego opieka nad rzeczami zgubionymi. Jest patronem Padwy, Lizbony, ubogich, narzeczonych i wszystkich, którzy czegoś szukają; przedstawia się go z Dzieciątkiem i lilią.
Kalendarz zna też świętego Antoniego Pustelnika, ojca monastycyzmu z egipskiej pustyni (17 stycznia), i innych Antonich, między innymi 7 lipca, 24 października i 28 grudnia; w Polsce prawie wszyscy Antoni świętują w czerwcu. „Na świętego Antoniego pierwsza jagoda dojrzewa”, mówi przysłowie.
Polscy Antoni to Antoni Malczewski, poeta „Marii”, Antoni Słonimski, poeta i felietonista, Antoni Kępiński, psychiatra, i Antoni Macierewicz, polityk.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Antoni mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Antek
- Antoś
- Tosiek
- Antonio
- Antosik
- Tosia
- Antuś
- Tolek
Antoni w innych językach
- czeski
- Antonín
- angielski
- Anthony
- niemiecki
- Anton
- francuski
- Antoine
- włoski
- Antonio
- hiszpański
- Antonio
- rosyjski
- Антон (Anton)
- węgierski
- Antal
Znani imiennicy: Antoni
- Antoni MalczewskiPoeta romantyczny, autor powieści poetyckiej „Maria”.
- Antoni SłonimskiPoeta Skamandra, felietonista, prezes Związku Literatów Polskich.
- Antoni KępińskiPsychiatra, autor „Rytmu życia” i „Melancholii”, twórca krakowskiej szkoły psychiatrii.
- Antoni GaudíArchitekt Barcelony, w polskiej formie imienia; twórca Sagrada Família.
- Antoni PawlickiAktor, znany z filmu „Jak to się robi z dziewczynami” i seriali.
- Antoni KrólikowskiAktor młodego pokolenia.
Imię Antoni dziś
Antoni to dziś jedno z najpopularniejszych imion chłopców w Polsce, od dekady w ścisłej czołówce, w niektórych latach na pierwszym miejscu; Antek jest w każdym przedszkolu. To najbardziej udany powrót imienia dziadków: rodzice cenią jego staroświecki wdzięk i lekkie, wesołe zdrobnienia.
Antek i Antoś pozostają na całe dzieciństwo; dorosły Antoni w pracy bywa Antonim, wśród przyjaciół Antkiem, a Tosiek jest formą z podwórka.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.