Pochodzenie i znaczenie imienia Aleksandra
Imię jest żeńską formą greckiego Aleksandros, złożonego z alexein, „bronić, odpierać”, i aner, andros, „mąż, człowiek”; znaczy więc „broniąca ludzi”. Męskie imię rozsławił Aleksander Macedoński, a żeńska forma była w starożytności imieniem między innymi jednej z żon Aleksandra i przydomkiem bogini Hery.
W Polsce Aleksandra pojawiła się w rodzinach szlacheckich w XVI wieku, ale popularna stała się dopiero w XX wieku, a szczyt osiągnęła w latach 80. i 90., gdy była jednym z najczęściej nadawanych imion. Zdrobnienie Ola jest polskie i tak silne, że wiele osób uważa je za osobne imię; obok niego funkcjonują Oleńka, Olka i Ala.
Za granicą imię brzmi Alexandra, Alessandra, Alejandra, a jego skróty Sandra, Sasza, Alex i Sandy usamodzielniły się jako oddzielne imiona; Sandra ma w Polsce własne miejsce w kalendarzu.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 20 marca
Aleksandra ma w kalendarzu kilka dat, a najczęściej obchodzoną jest 20 marca, wspomnienie świętej Aleksandry, męczennicy z Amisos w Poncie z początku IV wieku; 18 maja wspomina się inną świętą Aleksandrę, męczennicę z Ancyry. Wiele Aleksandr wybiera datę marcową dlatego, że zbiega się z pierwszym dniem wiosny i z równonocą.
Najsłynniejsza Oleńka polskiej literatury to Aleksandra Billewiczówna z „Potopu”, ukochana Kmicica, dzięki której zdrobnienie Oleńka brzmi po polsku szlachecko i romantycznie. Wśród realnych postaci wyróżnia się Aleksandra Piłsudska, druga żona marszałka, działaczka niepodległościowa i kurierka PPS.
W rosyjskiej tradycji imię nosiły carowe, w tym Aleksandra Fiodorowna, ostatnia cesarzowa; w Polsce kojarzy się raczej z nowoczesną, silną kobietą niż z dworem.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicielek imienia Aleksandra mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Ola
- Olka
- Oleńka
- Ala
- Olunia
- Oleczka
- Aleksa
- Sasza
Aleksandra w innych językach
- czeski
- Alexandra
- angielski
- Alexandra
- niemiecki
- Alexandra
- francuski
- Alexandra, Alexandrine
- włoski
- Alessandra
- hiszpański
- Alejandra
- rosyjski
- Александра (Aleksandra)
- węgierski
- Alexandra
Znane imienniczki: Aleksandra
- Aleksandra PiłsudskaDziałaczka niepodległościowa, druga żona Józefa Piłsudskiego.
- Aleksandra ŚląskaAktorka, gwiazda „Ostatniego etapu” i „Królowej Bony”.
- Aleksandra KwaśniewskaDziennikarka i prezenterka, córka prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.
- Aleksandra MirosławWspinaczka sportowa, mistrzyni olimpijska z Paryża 2024 i rekordzistka świata.
Imię Aleksandra dziś
Aleksandra utrzymuje się w czołówce imion nadawanych dziewczynkom od trzydziestu lat i nie widać, żeby miała z niej spaść: brzmi międzynarodowo, ma dostojną pełną formę i swojską Olę. Wśród dorosłych kobiet to jedno z najczęstszych imion w pokoleniu urodzonym po 1980 roku.
Ola bywa na tyle samodzielna, że rodzice zdarza się zapisać dziecko jako Olę, ale kalendarz imienin zna tylko Aleksandrę; Ole świętują 20 marca razem z nią.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.