Pochodzenie i znaczenie imienia Aleksander
Imię pochodzi od greckiego Aleksandros, złożonego z alexein, „bronić”, i aner, andros, „mąż, człowiek”; znaczy „broniący ludzi”. W mitologii było przydomkiem Parysa, w historii imieniem Aleksandra Macedońskiego, który w dziesięć lat zdobył świat od Grecji po Indie i zostawił po sobie kilkanaście Aleksandrii.
W Polsce Aleksander jest znany od średniowiecza; nosił je Aleksander Jagiellończyk, król z początku XVI wieku, a w XIX wieku był popularny wśród szlachty i inteligencji. Po latach umiarkowanej popularności wrócił po 2000 roku do ścisłej czołówki imion dla chłopców. Zdrobnienia Olek, Alek i Aleks są polskie; Olek jest najstarsze.
W innych językach imię brzmi Alexander, Alexandre, Alessandro, Alejandro, Aleksandr, Sándor; skróty Alex, Sasza, Sandro, Xander stały się osobnymi imionami.
Historia i dlaczego imieniny wypadają 26 lutego
Najczęściej obchodzone imieniny, 26 lutego, to wspomnienie świętego Aleksandra, biskupa Aleksandrii z IV wieku, przeciwnika Ariusza na soborze nicejskim. Inne daty w kalendarzu to 3 maja (Aleksander, papież i męczennik), 20 maja, 26 sierpnia, 12 grudnia i kilka dalszych; wybór zależy od rodzinnej tradycji, a wiele osób bierze po prostu datę najbliższą urodzinom.
Polscy Aleksandrowie to Aleksander Jagiellończyk, król i wielki książę litewski, Aleksander Fredro, komediopisarz, autor „Zemsty” i „Ślubów panieńskich”, Aleksander Gierymski, malarz, Aleksander Kwaśniewski, prezydent w latach 1995–2005, i Aleksander Doba, kajakarz, który trzykrotnie przepłynął Atlantyk.
Zdrobnienia i formy domowe
Jak do nosicieli imienia Aleksander mówi się w domu i wśród przyjaciół.
- Olek
- Alek
- Aleks
- Olo
- Oleś
- Aleksandrek
- Sasza
- Olutek
Aleksander w innych językach
- czeski
- Alexandr
- angielski
- Alexander
- niemiecki
- Alexander
- francuski
- Alexandre
- włoski
- Alessandro
- hiszpański
- Alejandro
- rosyjski
- Александр (Aleksandr)
- węgierski
- Sándor
Znani imiennicy: Aleksander
- Aleksander FredroKomediopisarz, autor „Zemsty”, „Ślubów panieńskich” i „Pana Jowialskiego”.
- Aleksander JagiellończykKról Polski i wielki książę litewski na przełomie XV i XVI wieku.
- Aleksander KwaśniewskiPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1995–2005.
- Aleksander GierymskiMalarz realista, autor „Żydówki z pomarańczami” i „Trąbek”.
- Aleksander DobaPodróżnik, który samotnie przepłynął kajakiem Atlantyk trzy razy.
- Aleksander KamińskiPedagog i harcmistrz, autor „Kamieni na szaniec”.
Imię Aleksander dziś
Aleksander jest od dwudziestu lat jednym z najczęściej nadawanych imion chłopcom w Polsce, w niektórych latach w pierwszej piątce; brzmi dostojnie, ma międzynarodowe odpowiedniki i ciepłego Olka. Wśród dorosłych mężczyzn należy do imion średnio częstych.
Olek to forma domowa i szkolna, Aleks młodzieżowa i międzynarodowa; pełny Aleksander pojawia się w dokumentach i na dyplomach.
Liczb osób noszących imię celowo nie podajemy, jeśli nie mamy urzędowego źródła z rokiem. Wszystkie imiona.